Truyền thông là một trong những lĩnh vực quan trọng góp phần vào sự phát triển của xã hội, truyền thông được xem là một trong những đặc trưng riêng thể hiện bản chất xã hội của con người. Truyền thông không chỉ thực hiện truyền tải thông tin mà còn góp phần phát triển về nhiều mặt của đời sống kinh tế, văn hóa đạo đức xã hội… Thực hiện được truyền thông, truyền thông nội dung gì và làm chủ được truyền thông là sự khẳng định phát triển nhiều mặt của xã hội, song cùng với phát triển các phương thức truyền thông, việc thực hiện nội dung cùng quản lý truyền thông vì mục đích chung của xã hội giữ vai trò rất quan trọng.
Với quan điểm tôn giáo là một nguồn lực quan trọng, cần phát huy tốt nguồn lực tôn giáo ở Việt Nam trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước theo con đường chủ nghĩa xã hội. Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn khẳng định tuyên truyền, thông tin vận động tôn giáo là vấn đề chiến lược có tầm quan trọng đặc biệt, tại Văn kiện Đại hội XIII của Đảng đưa ra quan điểm mới về phát huy nguồn lực tôn giáo đó là, ngoài phát huy các giá trị tích cực, nhân văn của tôn giáo, cần tập trung các nguồn lực của tôn giáo cho sự phát triển đất nước; chống lợi dụng tôn giáo để chia rẽ đoàn kết tôn giáo cũng như phá hoại sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội. Quan điểm đó cho thấy nhận thức và đánh giá qua thực tiễn về tầm quan trọng trong đóng góp của các tôn giáo trong thời gian qua. Các cấp ủy Đảng, chính quyền phải luôn quan tâm, triển khai, thực hiện đồng bộ, kết hợp hiệu quả nhiều chính sách để cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào tôn giáo, trong đó công tác truyền thông về tôn giáo cần được đẩy mạnh, thực hiện tốt truyền thông xã hội vì mục tiêu chung xây dựng dân giàu nước mạnh.
Để thực hiện tốt truyền thông và quản lý truyền thông về tôn giáo, từ quan điểm của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước về tôn giáo được cụ thể hóa bằng những văn bản pháp quy cùng việc hình thành cơ quan chuyên trách quản lý những hoạt động có liên quan đến tôn giáo, trong đó có quản lý truyền thông về hoạt động của tôn giáo. Dựa trên nền tảng pháp lý chung về quản lý hoạt động của tôn giáo, trong lĩnh vực quản lý truyền thông có sự vận dụng cụ thể, để giải quyết những vấn đề liên quan tới truyền thông về hoạt động của tôn giáo. Sự vận dụng này được thống nhất trong hệ thống chính trị, trong đó có các cơ quan quản lý nhà nước trực tiếp về truyền thông đối với những hoạt động của tôn giáo từ trung ương đến địa phương.
Cơ quan quản lý nhà nước về tôn giáo ở Trung ương (Ban Tôn giáo Chính phủ) tham mưu với Chính phủ chấp thuận tổ chức tôn giáo, chấp thuận hiến chương được thông qua tại các kỳ đại hội. Đối với công tác truyền thông, Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp với các cơ quan chuyên môn khác và Ban Tôn giáo Chính phủ, cơ quan quản lý nhà nước về tôn giáo ở trung ương chỉ đạo địa phương (Ban Tôn giáo tỉnh, thành phố) tham mưu cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cho phép thành lập tổ chức tôn giáo các cấp hoạt động theo hiến chương của tổ chức tôn giáo, tuân thủ các quy định của pháp luật. Cơ quan quản lý nhà nước về tôn giáo cũng đã phối hợp với các Bộ, Ngành liên quan xem xét để các tôn giáo thực hiện truyền thông trong hệ thống của tôn giáo để chức sắc, tín đồ có điều kiện tu học, hành đạo phát huy bảo tồn văn hóa, đạo đức dân tộc và pháp luật của Nhà nước; đồng thời, ngăn chặn, phản biện, xử lý những thông tin có nội dung xấu, trái quy định của tôn giáo và pháp luật của Nhà nước Việt Nam.
Để thực hiện quản lý truyền thông nói chung và quản lý truyền thông về tôn giáo trên tạp chí điện tử Việt Nam hiện nay, có nhiều văn bản pháp quy với nhiều cấp độ khác nhau, từ chỉ thị, nghị định, tới luật, đặc biệt là các văn bản luật như: Luật Báo chí năm 2016, Luật An ninh mạng năm 2018, Luật Tín ngưỡng Tôn giáonăm 2016. Ngoài ra, còn một số văn bản pháp quy khác áp dụng cho quản lý liên quan đến truyền thông như: Luật An ninh quốc gia năm 2004, Luật Công nghệ thông tin năm 2006; Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017); Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015; Luật An toàn thông tin mạng năm 2015; Luật Tiếp cận thông tin năm 2016; Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2017; Luật Công an nhân dân năm 2018; Nghị định số 17/2017/NĐ-CP ngày 17/02/2017 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Thông tin và Truyền thông; Quyết định số 219/QĐ-TTg ngày 21/02/2019 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án hỗ trợ thông tin, tuyên truyền về dân tộc, tôn giáo; Quyết định số 1288/QĐ-BTTTT ngày 27/7/2017 của Bộ Thông tin và Truyền thông quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Báo chí; Thông tư số 15/2019/TT-BTTTT ngày 05/12/2019 của Bộ Thông tin và Truyền thông hướng dẫn thực hiện Quyết định số 219/QĐ-TTg ngày 21/02/2019 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án hỗ trợ thông tin, tuyên truyền về dân tộc, tôn giáo;...
Những văn bản quy phạm pháp luật đã đề cập ở trên, từ thông tư, nghị định tới luật là những văn bản pháp luật quy định, điều chỉnh các hoạt động liên quan tới tôn giáo và truyền thông, theo phạm vi cụ thể của mỗi văn bản. Đó là căn cứ để quản lý hoạt động tôn giáo và truyền thông nói chung, trong đó có hoạt động truyền thông về tôn giáo trên trang tạp chí điện tử Việt Nam hiện nay.
Để thực hiện tốt truyền thông và quản lý truyền thông về tôn giáo trên tạp chí điện tử cần nhận thức đúng về tầm quan trọng trong quản lý truyền thông hiện nay, các tổ chức tôn giáo có gắn bó và đồng hành cùng lịch sử dân tộc với số lượng lớn tín đồ, chức sắc, cơ sở thờ tự, các tổ chức tôn giáo đã góp phần xây dựng nhiều giá trị đạo đức văn hóa, thực hiện quan hệ đối ngoại thể hiện rõ nét đẹp về đất nước và con người Việt Nam thông qua tự do hoạt động tôn giáo. Nhận thức đúng về tầm quan trọng trong quản lý truyền thông về tôn giáo trên tạp chí điện tử sẽ giúp cho việc theo dõi, nắm bắt, xử lý kịp thời những thông tin sai lệch trong truyền thông về tôn giáo. Đồng thời thực hiện những biện pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả truyền thông về tôn giáo, hạn chế thấp nhất khủng hoảng truyền thông về tôn giáo trên tạp chí điện tử hiện nay.
Đi đôi với nhận thức đúng và thực hiện tốt quản lý truyền thông về tôn giáo trên tạp chí điện tử cùng với hoàn thiện chính sách, pháp luật, tăng cường các điều kiện để nâng cao hiệu quả quản lý truyền thông mạng nói chung và quản lý truyền thông về tôn giáo trên tạp chí điện tử nói riêng. Để thực hiện tốt truyền thông và quản lý truyền thông về tôn giáo trên tạp chí điện tử Việt Nam hiện nay, cần thực hiện tốt các giải pháp giải pháp tăng cường tuyên truyền giáo dục, vận động, thuyết phục, giải pháp bắt buộc thực hiện theo quy định của pháp luật và giải pháp khuyến khích thi đua - khen thưởng với những tập thể, cá nhân làm tốt công tác truyền thông.
Phạm Thị Tư
Học viên khóa 27.1 - Học viện Báo chí và Tuyên truyền
