Thứ trưởng Bộ Tư pháp Mai Lương Khôi trao đổi về 03 luật do Bộ Tư pháp chủ trì soạn thảo

Tham dự họp báo có Thứ trưởng Bộ Tư pháp Mai Lương Khôi; Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương; Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh; Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cùng đại diện một số cơ quan, đơn vị có liên quan.

Tại buổi họp báo, các đại biểu đã được nghe Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước, Trợ lý Chủ tịch nước Cấn Đình Tài công bố Lệnh của Chủ tịch nước và đại diện các bộ, ngành liên quan giới thiệu những nội dung cơ bản, điểm mới nổi bật của các luật. Cụ thể:

Luật Giám định tư pháp số 105/2025/QH15 được Quốc hội khóa XV, Kỳ họp thứ 10 thông qua nhằm thay thế Luật hiện hành, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/5/2026 và gồm 06 chương, 45 điều với các quy định bảo đảm thể chế hóa Chỉ thị số 54-CT/TW ngày 30/11/2025 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của đảng đối với công tác giám định tư pháp và định giá tài sản, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, thực hiện tinh thần đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, đồng thời, nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác giám định tư pháp. Trong đó, Luật tập trung sửa đổi, bổ sung những quy định chung, các quy định về giám định viên tư pháp, người giám định tư pháp theo vụ việc, tổ chức giám định tư pháp, trình tự, thủ tục giám định tư pháp, chi phí giám định tư pháp, chế độ, chính sách và xử lý vi phạm trong hoạt động giám định tư pháp.

Luật Thi hành án dân sự số 106/2025/QH15 gồm 05 chương, 116 điều, giảm 4 chương và 64 điều so với Luật Thi hành án dân sự năm 2008, gồm 09 nội dung cơ bản như: Thể chế hóa Kết luận số 162-KL/TW ngày 06/6/2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về mô hình cơ quan Thi hành án dân sự một cấp ở địa phương nhằm tinh gọn tổ chức bộ máy hệ thống Thi hành án dân sự, bảo đảm hoạt động hiệu lực, hiệu quả; ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số mạnh mẽ trong hoạt động thi hành án dân sự; đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian, giảm chi phí tổ chức thi hành án nhưng vẫn phải bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự; tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của chính quyền địa phương; trách nhiệm phối hợp, hỗ trợ của các cơ quan, tổ chức trong hoạt động thi hành án dân sự theo mô hình chính quyền địa phương 02 cấp; quy định về thời hạn kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân với những vụ việc thi hành án đã kết thúc nhằm bảo đảm hiệu lực, hiệu quả của công tác thi hành án dân sự, ổn định các quan hệ xã hội, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự, đồng thời, tăng cường trách nhiệm của các cơ quan liên quan trong thi hành án dân sự… Luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2026.

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước, Trợ lý Chủ tịch nước Cấn Đình Tài chủ trì Họp báo

Luật Tương trợ tư pháp về dân sự số 102/2025/QH15 được xây dựng theo hướng hiện đại, khả thi, hỗ trợ quy trình giải quyết các vụ việc dân sự và vụ án hành chính có yếu tố nước ngoài được nhanh chóng, chính xác, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân có liên quan; tăng cường khả năng thực hiện quyền tiếp cận công lý của tổ chức, cá nhân; hoàn thiện cơ sở pháp lý trong nước, tạo thuận lợi cho ký kết và thực hiện điều ước quốc tế về tương trợ tư pháp về dân sự; thúc đẩy và nâng cao hiệu quả của hợp tác quốc tế trong lĩnh vực tư pháp của Việt Nam. Luật gồm 4 chương 38 điều gồm các nội dung cơ bản về mở rộng phạm vi tương trợ tư pháp về dân sự so với quy định hiện hành; quy định Bộ Tư pháp là cơ quan trung ương trong tương trợ tư pháp về dân sự; ap dụng pháp luật nước ngoài trong tương trợ tư pháp về dân sự; áp dụng nguyên tắc có đi có lại trong tương trợ tư pháp về dân sự; quy định cụ thể về thẩm quyền yêu cầu tương trợ tư pháp về dân sự của Việt Nam và thẩm quyền thực hiện tương trợ tư pháp về dân sự của nước ngoài… và có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2026.

Ngoài ra, đại diện các bộ, ngành liên quan cũng giới thiệu một số nội dung cơ bản và điểm mới nổi bật của 06 luật có hiệu lực kể từ ngày 01/7/2026 như: Luật Dân số số 113/2025/QH15, Luật Hàng không dân dụng số 130/2025/QH15, Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15, Luật Xây dựng số 135/2025/QH15, Luật Chuyển đổi số số 148/2025/QH15, Luật Công nghệ cao số 133/2025/QH15; Luật số 144/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn có hiệu lực kể từ ngày 01/01/2026; Luật số 131/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ và Luật số 115/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ có hiệu lực kể từ ngày 01/4/2026; Luật Trí tuệ nhân tạo số 134/2025/QH15 có hiệu lực kể từ ngày 01/3/2026.