Bảo đảm các quy định của Luật Phát triển đô thị có tính khái quát, ổn định và áp dụng lâu dài

Toàn cảnh phiên họp. (Ảnh: quochoi.vn)

Điều chỉnh thẩm quyền quyết định việc cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư trên địa bàn thành phố

Báo cáo tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, trên cơ sở ý kiến trao đổi, góp ý của đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật Phát triển đô thị được nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý cả về nội dung và kỹ thuật lập pháp. Theo đó, dự thảo Luật hiện gồm 05 chương, 65 điều, giữ nguyên số chương và số điều so với dự thảo đã trình Quốc hội thảo luận, cho ý kiến.

Về giải thích từ ngữ tại Điều 1, dự thảo Luật bổ sung quy định về “cấp có thẩm quyền” nhằm bảo đảm minh bạch, thống nhất trong việc áp dụng các quy định có liên quan. Đối với việc quyết định tổng số lượng biên chế tại Điều 6, dự thảo Luật bổ sung yêu cầu căn cứ vào khối lượng công việc thực tế, qua đó quy định chặt chẽ hơn tiêu chí, điều kiện để Hội đồng nhân dân thành phố xem xét, quyết định. Về xã hội hóa hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ và hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính tại Điều 9, dự thảo Luật bổ sung nguyên tắc bảo đảm quyền lựa chọn của cá nhân, tổ chức trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật đã điều chỉnh thẩm quyền quyết định việc cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư trên địa bàn thành phố từ Ủy ban nhân dân sang Hội đồng nhân dân thành phố. Việc chỉnh lý này nhằm bảo đảm thận trọng, chặt chẽ hơn khi quyết định những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền tài sản và quyền về chỗ ở của người dân. Dự thảo Luật cũng không tiếp tục quy định thẩm quyền của thành phố trong việc quyết định không tổ chức thi tuyển phương án kiến trúc đối với các công trình, hạng mục công trình thuộc diện phải thi tuyển kiến trúc.

Liên quan đến bảo đảm trật tự, an toàn trên địa bàn thành phố, dự thảo Luật bổ sung cụ thể các lĩnh vực thuộc thẩm quyền của Hội đồng nhân dân thành phố khi quy định mức phạt tiền đối với vi phạm hành chính cao hơn, nhưng không quá hai lần mức phạt chung. Các lĩnh vực được xác định gồm cứu nạn, cứu hộ; giao thông đường sắt, đường thủy nội địa và đường bộ. Quy định này được kỳ vọng tạo cơ sở minh bạch, thống nhất trong quá trình thực hiện.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, trên cơ sở ý kiến trao đổi, góp ý của đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật Phát triển đô thị được nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý cả về nội dung và kỹ thuật lập pháp. (Ảnh: quochoi.vn)

Đáng chú ý, dự thảo Luật bổ sung thẩm quyền của Hội đồng nhân dân thành phố trong việc quyết định tiêu chí, danh mục và tỷ lệ vốn nhà nước nắm giữ tại doanh nghiệp do Ủy ban nhân dân thành phố làm cơ quan đại diện chủ sở hữu. Đây sẽ là căn cứ để sắp xếp, cơ cấu lại vốn nhà nước và quyết định chủ trương đầu tư bổ sung vốn tại doanh nghiệp nhà nước, qua đó tăng tính chủ động cho thành phố và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực nhà nước.

Đối với cơ chế phát triển Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, dự thảo Luật bổ sung điều kiện phải có ý kiến của Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khi thực hiện thẩm quyền của cơ quan điều hành tại thành phố. Thành viên của Trung tâm tài chính quốc tế được cung cấp dịch vụ tài chính và các dịch vụ hỗ trợ khác theo giấy phép thành lập, hoạt động cho tổ chức trong nước để thực hiện giao dịch, thu hút vốn đầu tư quốc tế với các điều kiện kèm theo.

Ngoài ra, dự thảo Luật bổ sung cơ chế huy động nguồn lực xã hội hóa, sử dụng tài sản công nhằm thúc đẩy phát triển văn hóa, thể thao, du lịch, giáo dục và đào tạo trên địa bàn thành phố; có chính sách hỗ trợ phổ biến văn hóa, quảng bá những tác giả, tác phẩm có giá trị về lịch sử, văn hóa.

Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Điều 29, dự thảo Luật bổ sung điều kiện, thẩm quyền xác định doanh nghiệp được sử dụng quỹ phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp để đầu tư vào quỹ đầu tư mạo hiểm có sự tham gia của ngân sách thành phố.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản nhất trí với các định hướng lớn và nhiều nội dung tiếp thu, giải trình, chỉnh lý. (Ảnh: quochoi.vn)

Rà soát các quy định để bảo đảm tính nhất quán và logic của dự thảo Luật

Thay mặt cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản nhất trí với các định hướng lớn và nhiều nội dung tiếp thu, giải trình, chỉnh lý. Tuy nhiên, cơ quan chủ trì soạn thảo cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện một số vấn đề liên quan đến cơ chế Chính phủ ban hành văn bản thí điểm cơ chế chính sách; giải thích từ ngữ và xác định cấp có thẩm quyền; thẩm quyền quyết định biên chế; cơ chế đối với khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp khu phi thuế quan; cơ chế phát triển Trung tâm tài chính quốc tế; phát triển hạ tầng, năng lượng và công nghiệp năng lượng; danh mục dự án ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược; quy hoạch và bảo đảm trật tự, an toàn tại khu kinh tế.

Đối với quy định cho phép áp dụng một số nguyên tắc, cơ chế, chính sách của Luật đối với khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp khu phi thuế quan tại các tỉnh, thành phố, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng, nội dung này làm mở rộng phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng đã được xác định cụ thể tại Điều 1. Do đó, để bảo đảm tính nhất quán và logic của dự thảo Luật, cơ quan thẩm tra đề nghị không mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với các khu vực tại những địa phương không thuộc đối tượng của Luật. Trong trường hợp xuất hiện chủ trương mới của cấp có thẩm quyền, Chính phủ có thể thực hiện theo cơ chế đã được quy định trong dự thảo hoặc theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Theo Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật được xác định gồm đô thị đặc biệt, các thành phố khác và khu kinh tế đặc biệt, chưa bao gồm khu đô thị lấn biển. Vì vậy, nếu mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với loại hình này thì cần báo cáo cấp có thẩm quyền, bảo đảm có đầy đủ cơ sở chính trị để bổ sung vào Luật. Trường hợp tích hợp chính sách mới vào dự thảo Luật, Chính phủ cần đánh giá kỹ các quy định nhằm bảo đảm tính nhất quán, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành, đồng thời đáp ứng yêu cầu thận trọng và khả thi.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định kết luận nội dung Phiên họp (Ảnh: quochoi.vn)

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị Chính phủ, Bộ Tư pháp và Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tiếp tục phối hợp chặt chẽ, bảo đảm các quy định của Luật có tính khái quát, ổn định và áp dụng lâu dài, không vì tạo thuận lợi cho một địa phương hoặc trong một thời điểm mà gây vướng mắc cho các đối tượng khác.

Đối với nội dung của dự thảo Luật, Điều 23 quy định Trung tâm tài chính quốc tế cần được chỉnh lý cả tên gọi và nội dung để thống nhất với nghị quyết hiện hành, tránh hình thành hai cơ chế khác nhau; đối với khu đô thị lấn biển, Chính phủ phải hoàn thiện hồ sơ, bổ sung ý kiến bằng văn bản của cấp có thẩm quyền và tuân thủ nghiêm Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.