Chủ nhật 15/11/2026 09:45
Email: danchuphapluat@moj.gov.vn
Hotline: 024.627.397.37 - 024.62.739.735

Hoàn thiện pháp luật về giao kết hợp đồng thương mại điện tử ở Việt Nam

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu đang phát triển mạnh mẽ, giao kết hợp đồng truyền thống đang dần được thay thế bởi một phương thức mới chính là giao kết hợp đồng điện tử. Khi giao kết thông qua hợp đồng điện tử các doanh nghiệp đã giảm đáng kể được chi phí giao dịch, thời gian giao dịch, dễ dàng hơn trong việc tiếp xúc với khách hàng và thị trường trong nước cũng như thị trường nước ngoài.

Xét trong giai đoạn hội nhập hiện nay, Việt Nam ra nhập WTO chưa lâu nên việc giao kết thông qua hợp đồng điện tử không chỉ giúp các doanh nghiệp Việt Nam có thể vươn ra thị trường quốc tế mà còn tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận với các hợp đồng có yếu tố nước ngoài. Luật Giao dịch điện tử năm 2015 là đạo Luật đầu tiên điều chỉnh trực tiếp việc sử dụng các phương tiện điện tử trong giao dịch hợp đồng, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong quá trình xây dựng khung pháp lý về giao dịch điện tử nói chung và hợp đồng thương mại nói riêng. Tuy nhiên, trong quá trình pháp luật về hợp đồng thương mại điện tử đi vào thực tiễn ở Việt Nam đã xuất hiện những điểm hạn chế cần phải sửa đổi và khắc phục nhằm thúc đẩy hoạt động thương mại điện tử phát triển manh mẽ, đáp ứng nhu cầu xã hội hiện nay. Bài viết dưới đây đã nêu ra những điểm hạn chế và những kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật về giao kết hợp đồng thương mại điện tử.

1. Những điểm còn hạn chế của pháp luật về giao kết hợp đồng thương mại điện tử

Một là, về khái niệm hợp đồng điện tử

Điều 33 của Luật Giao dịch điện tử có quy định: “Hợp đồng điện tử là hợp đồng được thiết lập dưới dạng thông điệp dữ liệu theo quy định của Luật này.” Nội dung quy định này là điểm khác biệt so với Luật mẫu của UNCITRAL về thương mại điện tử. Luật mẫu UNCITRAL không quy định cụ thể về hợp đồng điện tử mà chỉ đưa ra các nguyên tắc cơ bản khi soạn thảo hợp đồng điện tử dựa trên những đặc điểm đặc trưng nhất của loại hợp đồng này. Theo nguyên tắc chung, đối với những hợp đồng điện tử được ký kết bằng cách các bên không trực tiếp gặp gỡ nhau, mà chỉ trao đổi thông tin qua lại bằng thư từ, quy trình tạo lập và hình thành hợp đồng bao gồm hai giai đoạn mang nặng tính pháp lý về thủ tục, đó là: Giai đoạn đề nghị giao kết hợp đồng và giai đoạn chấp nhận giao kết hợp đồng. Tuy nhiên, Luật Giao dịch điện tử năm 2005 không quy định cụ thể về hai giai đoạn này, mà chỉ đặt ra các quy định về Người khởi tạo thông điệp dữ liệu - Điều 16; Thời điểm, địa điểm gửi thông điệp dữ liệu - Điều 17; Nhận thông điệp dữ liệu - Điều 18; Thời điểm, địa điểm nhận thông điệp dữ liệu - Điều 19; Gửi và nhận tự động thông điệp dữ liệu - Điều 20. Như vậy, Luật Giao dịch điện tử năm 2005 mới chỉ quy định những vấn đề liên quan đến yếu tố kỹ thuật của việc trao đổi trong giao dịch điện tử mà chưa đưa ra được các quy định mang tính thủ tục pháp lý liên quan đến các giai đoạn đề nghị và chấp nhận đề nghị giao dịch ký kết hợp đồng điện tử. Chính điều này đã làm phát sinh nhiều vấn đề gây khó khăn cho việc giải quyết tranh chấp nếu có sau này.

Hai là, về đề nghị giao kết hợp đồng và chấp nhận giao kết hợp đồng

Pháp luật về thương mại điện tử hiện hành không quy định cụ thể về lời mời “đề nghị giao kết hợp đồng”, “chấp nhận giao kết hợp đồng” mà được đề cập thông qua hoạt động gửi nhận thông điệp dữ liệu. Về bản chất, việc giao kết hợp đồng nói chung cũng như giao kết hợp đồng thương mại điện tử nói riêng đều bao gồm hai hoạt động “đề nghị giao kết hợp đồng” và “chấp nhận giao kết hợp đồng”. Tuy nhiên, Luật Giao dịch điện tử năm 2005 và Nghị định 52/2013/NĐ-CP lại không sử dụng thuật ngữ này, nhưng trong giao kết hợp đồng khi sử dụng chức năng đặt hàng trực tuyến trên website (tại mục 2 Nghị định 52/2013/NĐ-CP) lại dùng sử dụng thuật ngữ “đề nghị giao kết”, “chấp nhận giao kết” mà không thông qua thông điệp dữ liệu điện tử. Việc quy định thuật ngữ thiếu đồng nhất giữa văn bản luật và nghị định hướng dẫn hay trong cùng nghị định là thiếu hợp lý về kỹ thuật lập pháp.

Luật Giao dịch điện tử năm 2005 cũng không xác định rõ thời điểm hợp đồng điện tử được coi là đã giao kết. Điều 17, 18, 19 của Luật này chỉ quy định về thời điểm, địa chỉ gửi, địa chỉ nhận thông điệp dữ liệu mà không có quy định nào đề cập việc nhận một thông điệp dữ liệu như thế nào thì được coi là chấp nhận chào hàng và từ đó hình thành hợp đồng điện tử. Việc xác định thời điểm hợp đồng có ý nghĩa rất quan trọng vì đây là một trong những điều kiện xác định hiệu lực trong hợp đồng. Có thể thấy, Luật Giao dịch điện tử năm 2005 và các văn bản dưới luật hướng dẫn thi hành cũng không quy định nào về điều kiện có hiệu lực của hợp đồng điện tử, cũng như không quy định các trường hợp hợp đồng điện tử bị coi là vô hiệu, hậu quả pháp lý của hợp đồng điện tử vô hiệu. Hơn nữa, trong hầu hết các văn bản luật và dưới luật liên quan đến giao dịch điện tử, hợp đồng điện tử, thương mại điện tử, chữ ký điện tử,… đều không có sự kết nối với các văn bản pháp luật quy định về hợp đồng, giao kết hợp đồng, hợp đồng điện tử bị vô hiệu và cách giải quyết. Đây là sự không đồng bộ của quy định pháp luật về giao dịch hợp đồng điện tử nói chung và Luật Giao dịch điện tử năm 2005, Nghị định 52/2013/NĐ-CP nói riêng.

Ba là, về giao kết hợp đồng thương mại điện tử có yếu tố nước ngoài

Luật Giao dịch điện tử năm 2005 và các văn bản dưới luật vẫn chưa có quy định cụ thể việc hợp đồng thương mại điện tử được giao kết với doanh nghiệp nước ngoài, mà chỉ quy định về thừa nhận chữ ký điện tử và chứng thư điện tử nước ngoài: “Nhà nước công nhận giá trị pháp lý của chữ ký điện tử và chứng thư điện tử nước ngoài nếu chữ ký điện tử hoặc chứng thư điện tử đó có độ tin cậy tương đương với độ tin cậy của chữ ký điện tử và chứng thư điện tử theo quy định của pháp luật. Việc xác định mức độ tin cậy của chữ ký điện tử và chứng thư điện tử nước ngoài phải căn cứ vào các tiêu chuẩn quốc tế đã được thừa nhận, điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên và các yếu tố có liên quan khác” (khoản 1 Điều 27). Vậy làm thế nào để xác định một chữ ký điện tử nước ngoài là có độ tin cậy tương đương với chữ ký điện tử thông thường theo quy định của pháp luật Việt Nam. Hiện cũng chưa có một văn bản nào thừa nhận những tiêu chuẩn quốc tế, hay các điều ước quốc tế nào mà Việt Nam là thành viên để xác định độ tin cậy của một chữ ký điện tử nước ngoài. Khoản 2 Điều 27 Luật Giao dịch điện tử năm 2005 cũng quy định: “Chính phủ quy định cụ thể về việc thừa nhận chữ ký điện tử và chứng thư điện tử nước ngoài” nhưng cho đến nay, sau hơn 10 năm từ khi Luật Giao dịch điện tử ra đời vẫn chưa có một văn bản nào của Chính phủ quy định cụ thể về vấn đề này1. Có thể thấy, trong bối cảnh hội nhập quốc tế toàn cầu hóa sâu rộng như hiện nay, vấn đề giao kết hợp đồng thương mại điện tử với người nước ngoài cần đặc biệt quan tâm. Chính phủ không những cần thừa nhận giá trị pháp lý của chữ ký điện tử, chứng thư điện tử nước ngoài, mà còn cần quy định chi tiết về lời đề nghị, chấp nhận giao kết, hiệu lực hợp đồng cũng như cơ chế giải quyết tranh chấp giữa doanh nghiệp Việt Nam với các thương nhân nước ngoài.

Bốn là, về giải quyết tranh chấp liên quan đến giao kết hợp đồng thương mại điện tử

Vấn đề giải quyết tranh chấp và xử lý vi phạm được Luật Giao dịch điện tử năm 2005 quy định 3 điều (từ Điều 50 đến Điều 52) và mới chỉ đề cập đến vấn đề xử lý vi phạm pháp luật và giải quyết tranh chấp trong các giao dịch điện tử, chưa có quy định nào để giải quyết tranh chấp phát sinh liên quan đến hợp đồng điện tử nói chung và hợp đồng thương mại điện tử nói riêng. Điều 52 Luật Giao dịch điện tử năm 2005 quy định: “Nhà nước khuyến khích các bên có tranh chấp trong giao dịch điện tử giải quyết thông qua hòa giải. Trong trường hợp các bên không hòa giải được thì thẩm quyền, trình tự, thủ tục giải quyết tranh chấp về giao dịch điện tử được thực hiện theo quy định của pháp luật”. Đây là quy định được đánh giá chưa cụ thể và rõ ràng, gây khó khăn giải quyết tranh chấp phát sinh liên quan đến giao dịch điện tử. Thông thường khi có tranh chấp phát sinh giữa các chủ thể của hợp đồng, việc đầu tiên hai bên phải làm là tiến hành thương lượng với nhau. Nếu giải quyết tranh chấp bằng thương lượng không đạt kết quả thì các bên tiến hành hòa giải. Với sự tham gia của bên thứ ba, hai bên có thể giải quyết được những vướng mắc mà khi gặp gỡ trực tiếp không tháo gỡ được. Nếu sau khi thực hiện hòa giải vẫn không thành công thì hai bên có thể áp dụng thủ tục giải quyết tranh chấp tại Trọng tài hoặc Tòa án.

Nghị định 52/2013/NĐ-CP về thương mại điện tử ngày 16/5/2013 quy định về phương thức giải quyết tranh chấp trong lĩnh vực thương mại điện tử: “Việc giải quyết tranh chấp phải thông qua thương lượng giữa các bên, hòa giải, Trọng tài hoặc Tòa án theo các thủ tục, quy định hiện hành về giải quyết tranh chấp” (khoản 4 Điều 76). Trong khi đó, Luật Thương mại năm 2005 cũng quy định rất cụ thể về hình thức giải quyết tranh chấp tại Điều 317 như sau: “1. Thương lượng giữa các bên; 2. Hoà giải giữa các bên do một cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân được các bên thỏa thuận chọn làm trung gian hòa giải; 3. Giải quyết tại Trọng tài hoặc Tòa án. Thủ tục giải quyết tranh chấp trong thương mại tại Trọng tài, Tòa án được tiến hành theo các thủ tục tố tụng của Trọng tài, Tòa án do pháp luật quy định”. Có thể thấy, tuy cùng liệt kê 4 phương thức giải quyết tranh chấp là: Thương lượng; Hòa giải; Trọng tài và Tòa án, nhưng chỉ Luật Thương mại 2005 mới liệt kê theo đúng trình tự ưu tiên áp dụng các phương thức mà các bên có thể lựa chọn để giải quyết tranh chấp. Nghị định 52/2013//NĐ-CP mới chỉ liệt kê mà không quy định thẩm quyền, trình tự, thủ tục giải quyết của từng phương thức.

2. Một số kiến nghị hoàn thiện về giao kết hợp đồng thương mại điện tử

Có thể nói, Luật Giao dịch điện tử đầu tiên tại Việt Nam được ban hành năm 2005 được xem là nền tảng và dấu mốc quan trọng nhất trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, với tốc độ phát triển nhanh chóng của loại hình thương mại điện tử trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, có thể nói khung pháp lý về hợp đồng điện tử nói chung và giao kết hợp đồng thương mại điện tử nói riêng cho đến nay vẫn chưa được đầy đủ và cần bổ sung, sửa đổi liên tục để hoàn thiện.

Thứ nhất, cần bổ sung các quy định cụ thể hướng dẫn việc giao kết hợp đồng thương mại điện tử

Vấn đề giao kết hợp đồng điện tử được quy định tại Chương IV Luật Giao dịch điện tử năm 2005 với 6 điều, từ Điều 33 đến Điều 38, cùng với các Điều 17, 18, 19 và 20 hướng dẫn về việc gửi, nhận thông điệp dữ liệu như một quy trình để giao kết hợp đồng điện tử nói chung và hợp đồng thương mại điện tử nói riêng. Tuy nhiên, có thể thấy, các quy định này còn sơ sài và chưa bao quát được hết các vấn đề pháp lý phát sinh khi giao kết hợp đồng thương mại điện tử trong giai đoạn hiện nay. Có thể đặt ra hàng hoạt những câu hỏi chưa thể giải đáp rõ ràng như: Yếu tố xác định một đề nghị giao kết hợp đồng điện tử là chắc chắn? Trong trường hợp người đề nghị giao kết hợp đồng điện tử đã gửi đề nghị giao kết nhưng sau đó muốn thu hồi lại đề nghị đó thì phải làm như thế nào, khi các thao tác qua phương tiện điện tử gần như “tức thời”? Thế nào được coi là một chấp nhận đề nghị giao kết hợp đồng điện tử? Khi người được đề nghị đã chấp nhận đề nghị giao kết hợp đồng nhưng có nếu điều kiện hay các sửa đổi đề nghị thì có được coi là một lời đề nghị mới hay không?... Bởi vậy, cần bổ sung vào Chương IV Luật Giao dịch điện tử năm 2005 tất cả những quy định hướng dẫn giao kết hợp đồng điện tử. Cụ thể, cần bổ sung quy định về khái niệm đề nghị giao kết hợp đồng điện tử, về thời hạn hiệu lực của một đề nghị giao kết hợp đồng điện tử, về thay đổi, rút lại, hủy bỏ và chấm dứt đề nghị giao kết hợp đồng điện tử. Đồng thời, quy định về khái niệm chấp nhận đề nghị giao kết hợp đồng điện tử, về thời hạn trả lời chấp nhận giao kết hợp đồng điện tử, về nội dung hợp đồng điện tử. Những vấn đề về điều kiện có hiệu lực của hợp đồng điện tử, hợp đồng điện tử vô hiệu và cách xử lý hợp đồng điện tử vô hiệu được áp dụng các quy định tương ứng của Bộ luật Dân sự.

Tiếp thu kinh nghiệm của Hàn Quốc, chúng ta có thể bổ sung vào Chương IV Luật Giao dịch điện tử năm 2005 điều khoản số 9 ETBL của Hàn Quốc như sau: “Một hợp đồng điện tử được xem là có giá trị pháp lý khi sự thỏa thuận (chấp nhận đề nghị giao kết hợp đồng) được chuyển vào máy tính của bên nhận. Dữ liệu được xem là đã chuyển vào máy tinh của bên nhận khi bên này xác nhận rằng họ đã nhận được dữ liệu đó”. Quy định thông điệp dữ liệu được coi là đã chuyển khi bắt buộc phải có thông báo xác nhận từ bên nhận là quy định rõ ràng, cụ thể và đảm bảo an toàn khi giải quyết tranh chấp. Bên cạnh đó, cần bổ sung vào Chương IV của Luật Giao dịch điện tử năm 2005 quy định về việc xác định phạm vi điều chỉnh trong từng lĩnh vực chuyên ngành khi giao kết hợp đồng sử dụng phương tiện điện tử, như sau: “Ngoài những quy định về giao kết hợp đồng điện tử được quy định trong chương này, việc giao kết hợp đồng điện tử trong lĩnh vực dân sự sẽ do Bộ luật Dân sự điều chỉnh, việc giao kết hợp đồng điện tử trong lĩnh vực thương mại sẽ được giải quyết theo quy định của Luật Thương mại”2.

Thứ hai, bổ sung quy định về giao kết hợp đồng thương mại điện tử có yếu tố nước ngoài

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu hóa như hiện nay, hợp đồng điện tử được coi là phương tiện hữu hiệu và phổ biến nhất được các doanh nghiệp lựa chọn khi giao kết đối với thương nhân nước ngoài. Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm vốn có hợp đồng thương mại điện tử cũng tồn tại một số rủi ro nhất định như: Việc giao kết hợp đồng điện tử giữa hai doanh nghiệp ở hai nước khác nhau, nếu xảy ra tranh chấp phát sinh thì hợp đồng điện tử đó sẽ được điều chỉnh bởi pháp luật quốc gia nào và cơ quan nào sẽ giải quyết tranh chấp. Đồng thời yêu cầu về chứng cứ, nghĩa vụ cung cấp chứng cứ cũng như chi phí giải quyết tranh chấp là những vấn đề cần được giải đáp. Luật Giao dịch điện tử năm 2005 hiện nay chỉ quy định một điều khoản liên quan đến chữ ký điện tử và chứng thư điện tử3, vì vậy, để giải quyết những vướng mắc nêu trên, cần bổ sung vào Luật Giao dịch điện tử những vấn đề liên quan đến giao kết và thực hiện hợp đồng điện tử có yếu tố nước ngoài. Chúng ta có thể tham khảo các quốc gia và các tổ chức quốc tế trên thế giới về vấn đề này như kinh nghiệm của Hoa Kỳ, Singapore hay UNCITRAL. Trong đó, cần thiết nhất là quy định về chữ ký điện tử của các doanh nghiệp nước ngoài. Để thúc đẩy hoạt động đầu tư, hội nhập quốc tế, cần thừa nhận giá trị pháp lý tương đương của chữ ký điện tử thuộc doanh nghiệp nước ngoài, theo hướng: “Việc công nhận hay không không công nhận một chứ ký điện tử là dựa trên độ tin cậy của chữ ký đó chứ không phân biệt nguồn gốc của chữ ký hay của cơ quan chứng nhận chứ ký”.

Thứ ba, bổ sung các quy định cụ thể hơn về giải quyết tranh chấp liên quan đến giao kết hợp đồng thương mại điện tử

Luật Giao dịch điện tử và Nghị định hướng dẫn về thương mại điện tử cần quy định chi tiết thẩm quyền, trình tự thủ tục của từng phương thức giải quyết tranh chấp như vai trò, trách nhiệm của bên hòa giải thứ ba, cách thức xác định Trọng tài, Tòa án giải quyết tranh chấp... Theo đó, Điều 52 Luật Giao dịch điện tử năm 2005 cần sửa đổi như sau: “1. Nhà nước khuyến khích các bên giải quyết tranh chấp trong giao dịch điện tử, trong giao kết và thực hiện hợp đồng điện tử bằng thương lượng giữa các bên bằng hòa giải (hoặc trung gian). Nếu thương lượng hoặc hòa giải không đạt kết quả thì tranh chấp có thể giải quyết tại Tòa án hoặc Trọng tài. 2. Thủ tục giải quyết tranh chấp về giao kết và thực hiện hợp đồng điện tử tại Tòa án hay Trọng tài sẽ được tiến hành theo thủ tục tố tụng hiện hành của Tòa án hoặc của Trọng tài”4.

Thứ tư, gia nhập Công ước về sử dụng chứng từ điện tử trong hợp đồng quốc tế của Liên Hợp quốc

Công ước của Liên Hợp quốc về sử dụng chứng từ điện tử trong hợp đồng quốc tế (Công ước 2005 - CUECIC) được Đại hội đồng Liên Hợp quốc thông qua tại phiên họp lần thứ 38 tổ chức ngày 23/11/2005 tại New York. Công ước Liên Hợp quốc về sử dụng chứng từ điện tử trong hợp đồng quốc tế ra đời nhằm mục đích tạo điều kiện thuận lợi cho việc sử dụng chứng từ điện tử trong thương mại quốc tế để đảm bảo các hợp đồng giao kết và các loại chứng từ khác được trao đổi bằng phương tiện điện tử cũng có giá trị và hiệu lực thực thi tương tự như bản giấy của chúng trong thương mại truyền thống5.

Việc gia nhập Công ước về sử dụng chứng từ điện tử trong hợp đồng quốc tế năm 2005 sẽ đem lại cho Việt Nam những lợi ích giá trị về mặt pháp lý, cụ thể là: (i) Việc gia nhập Công ước sẽ giúp thống nhất pháp luật về giao kết hợp đồng điện tử của Việt Nam với các quốc gia trên thế giới. Bởi Công ước 2005 – CUECIC đã thống nhất hóa được nhiều mâu thuẫn giữa các hệ thống pháp luật khác nhau trên thế giới, đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết các xung đột pháp luật trong thương mại quốc tế và thúc đẩy thương mại quốc tế phát triển. Vì vậy, khi gia nhập, Việt Nam sẽ được hưởng những lợi ích do Công ước này mang lại, đồng thời giảm bớt xung đột pháp luật trong giao kết hợp đồng điện tử, tạo khung pháp luật thống nhất, hiện đại trong lĩnh vực giao kết hợp đồng điện tử đang ngày càng phát triển tại Việt Nam; (ii) Việc gia nhập Công ước cũng giúp cho việc hoàn thiện pháp luật về giao kết hợp đồng nói chung và pháp luật về giao kết hợp đồng điện tử nói riêng của mỗi quốc gia thành viên, trong đó có Việt Nam. Mặc dù số lượng thành viên của Công ước hiện tại không nhiều, nhưng việc nhiều quốc gia đang xem xét để trở thành thành viên Công ước cho thấy những ảnh hưởng tích cực từ Công ước này; (iii) Việc gia nhập Công ước 2005 – CUECIC cũng sẽ là cơ sở để việc giải quyết tranh chấp (nếu có), từ các hợp đồng điện tử có yếu tố quốc tế thuận lợi hơn6. Việc giải quyết các tranh chấp phát sinh hoặc có liên quan đến việc giao kết hợp đồng điện tử có yếu tố nước ngoài bởi Tòa án hoặc Trọng tài Việt Nam trở nên thống nhất và dễ dàng hơn, bởi theo Công ước, nguồn luật được giải thích và áp dụng thống nhất hơn. Với phạm vi áp dụng rộng như vậy, các doanh nghiệp, trọng tài viên, thẩm phán có thể sẽ không cần xem xét, nghiên cứu và cân nhắc bất kỳ nguồn luật nào khác ngoài Công ước; (iv) Gia nhập Công ước 2005 – CUECIC, chúng ta sẽ thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp nội địa, tăng tính cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài. Các doanh nghiệp Việt Nam có thể giảm bớt chi phí và thời gian đàm phán để thống nhất lựa chọn luật áp dụng cho hợp đồng. Nếu phải áp dụng luật nước ngoài, doanh nghiệp Việt Nam có thể mất thời gian để tự mình tìm hiểu hoặc mất chi phí thuê tư vấn luật để tìm hiểu luật nước ngoài đó. Ngoài ra, quá trình này luôn tiềm ẩn những rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp Việt Nam do thiếu sự hiểu biết đầy đủ về pháp luật nước ngoài cũng như cách áp dụng luật nước ngoài. Trong khi đó, chi phí và thời gian để tìm hiểu Công ước ít hơn rất nhiều so với luật quốc gia nước ngoài, vì các doanh nghiệp/luật sư tư vấn có thể tham khảo rất dễ dàng (và miễn phí) các hệ thống cơ sở dữ liệu vô cùng phong phú về Công ước, đồng thời, có thể tránh được việc phải sử dụng đến quy phạm xung đột trong tư pháp quốc tế để xác định luật áp dụng cho hợp đồng.

Có thể thấy, với những lợi ích to lớn trên, dù còn nhiều khó khăn vướng mắc, nhưng việc gia nhập Công ước 2005 - CUECIC là yêu cầu tất yếu khách quan và thực sự cấp thiết trong giai đoạn hội nhập kinh tế toàn cầu hóa như hiện nay.


Phạm Hồng Nhật
Viện Nhà nước và pháp luật


Tài liệu tham khảo:

[1]. Xem: Hà Vy (2015), Pháp luật về hợp đồng thương mại điện tử ở Việt Nam, Luận văn Thạc sỹ, Trường đại học Luật Hà Nội, tr. 64.

[2]. Nguyễn Thị Mơ (2006), Cẩm nang pháp luật về giao kết hơp đồng điện tử, Nxb. Lao động - xã hội, Hà Nội, tr. 216-217.

[3]. Xem Điều 27 Luật Giao dịch điện tử năm 2005.

[4]. Nguyễn Thị Mơ, tldd chú thích 2, tr. 222.

[5]. Xem: Báo cáo Tổng quan về Công ước Liên hợp quốc về sử dụng chứng từ điện tử trong hợp đồng quốc tế và lợi ích khi gia nhập công ước, Hà Nội, tháng 10/2013, http://mutrap.org.vn/index.php/vi/explore/bao-cao-nghien-cuu/finish/45/640, ngày truy cập 29/06/2016.

[6]. Xem: Trần Văn Biên (2012), Hợp đồng điện tử theo pháp luật Việt Nam, Nxb. Tư Pháp, Hà Nội, tr.291.

Bài liên quan

Tin bài có thể bạn quan tâm

Vướng mắc khi áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Vướng mắc khi áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung các năm 2017, 2025 (Bộ luật Hình sự) quy định mở về việc Tòa án có thể coi các tình tiết khác là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và phải ghi rõ lý do giảm nhẹ trong bản án. Quy định này có ý nghĩa quan trọng, tạo điều kiện cho cơ quan tiến hành tố tụng đánh giá toàn diện nhân thân người phạm tội và những tình tiết đặc thù của từng vụ án nhằm bảo đảm việc cá thể hóa trách nhiệm hình sự và hình phạt. Để hướng dẫn áp dụng thống nhất, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP ngày 30/9/2025, trong đó Điều 3 hướng dẫn một số tình tiết có thể được coi là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.
Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong đấu giá tài sản

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong đấu giá tài sản

Trước yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn và tăng cường tính công khai, minh bạch của hoạt động đấu giá tài sản, dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) (dự thảo Luật) đang được Quốc hội khóa XVI cho ý kiến và xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 2 theo hướng đẩy đẩy mạnh thực hiện chủ trương phân cấp, phân quyền, gắn với nhiệm vụ triển khai xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số. Những định hướng này nhằm tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, ổn định để thúc đẩy hoạt động đấu giá tài sản theo hướng chuyên môn hóa, chuyên nghiệp hóa.
Chỉ số hạnh phúc – Thước đo chất lượng sống và hiệu quả quản trị đô thị Hà Nội

Chỉ số hạnh phúc – Thước đo chất lượng sống và hiệu quả quản trị đô thị Hà Nội

Trong giai đoạn 2026 - 2030, thành phố Hà Nội sẽ thực hiện khảo sát, đo lường Chỉ số hạnh phúc của người dân Thủ đô Hà Nội (HHI). Thông qua 05 trụ cột với 50 tiêu chí, HHI hướng đến đo lường kết quả phát triển của Thủ đô từ góc nhìn của người dân, phản ánh mức độ người dân thực tế tiếp cận, thụ hưởng, cảm nhận về sự an toàn, tin tưởng, tham gia và đánh giá chất lượng cuộc sống.
Đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho người lao động trong tình hình mới

Đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho người lao động trong tình hình mới

Đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng thiết thực, dễ tiếp cận, gắn với quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động là yêu cầu đặt ra trong bối cảnh quan hệ lao động có nhiều thay đổi, chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ. Đề án "Đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật đến công nhân, viên chức, lao động trong tình hình mới" của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam xác định nhiều nhiệm vụ, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác này trong toàn hệ thống Công đoàn.
Định danh địa điểm: Bước chuyển quan trọng trong hiện thực hóa chủ trương quản trị hiện đại về đất đai

Định danh địa điểm: Bước chuyển quan trọng trong hiện thực hóa chủ trương quản trị hiện đại về đất đai

Ngày 19/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 326/2026/NĐ-CP quy định về định danh địa điểm, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong việc thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng về chuyển đổi số quốc gia, hiện đại hóa quản lý đất đai, số hóa dữ liệu trên hệ thống quản lý của Nhà nước. Đây là bước đi mang tầm chiến lược, lấy dữ liệu làm nền tảng, người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Nghị định số 326/2026/NĐ-CP gồm 04 chương với 18 điều, thiết lập một khung khổ pháp lý đồng bộ, toàn diện cho việc định danh các địa điểm cụ thể trên toàn lãnh thổ quốc gia. Nghị định đã chứa đựng nhiều điểm mới có tính đột phá về tư duy lập pháp và tư duy quản trị hiện đại.
Chăm lo sức khỏe và bảo đảm an sinh cho người dân Thủ đô

Chăm lo sức khỏe và bảo đảm an sinh cho người dân Thủ đô

Với định hướng xây dựng Thủ đô phát triển hiện đại, văn minh, có chất lượng sống ngày càng cao, Luật Thủ đô năm 2026 đã dành 01 điều riêng quy định về những cơ chế, chính sách trong lĩnh vực y tế và an sinh xã hội (Điều 17). Với các quy định tại Điều 17 của Luật đã tạo cơ sở pháp lý để Hà Nội chủ động hơn trong việc tổ chức các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ người dân và từng bước hoàn thiện mạng lưới an sinh xã hội theo hướng toàn diện, bền vững.
Cơ chế thí điểm chính sách mới: Không gian để Hà Nội kiểm nghiệm và hoàn thiện pháp luật

Cơ chế thí điểm chính sách mới: Không gian để Hà Nội kiểm nghiệm và hoàn thiện pháp luật

Luật Thủ đô năm 2026 dành một cơ chế riêng cho Hà Nội trong việc thí điểm các cơ chế, chính sách mới, qua đó tạo thêm không gian để thành phố chủ động xử lý những vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Tuy nhiên, quyền thí điểm không phải là quyền "làm khác" không giới hạn, mà được đặt trong khuôn khổ pháp lý với những yêu cầu cụ thể về phạm vi, thời gian, đánh giá tác động, kiểm soát rủi ro và trách nhiệm của cơ quan thực hiện.
Phổ biến, giáo dục pháp luật là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị

Phổ biến, giáo dục pháp luật là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị

Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 được ban hành với nhiều điểm mới nhằm khắc phục những khó khăn, vướng mắc của Luật hiện hành; đổi mới hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; bảo đảm quyền tiếp cận pháp luật, quyền tham gia góp ý, phản ánh, kiến nghị về chính sách, pháp luật; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo; đồng thời góp phần xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo trong kỷ nguyên số

Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo trong kỷ nguyên số

Chủ trương khởi nghiệp sáng tạo tại Việt Nam được Đảng và Nhà nước nhận thức, định hướng trong sự phát triển mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư khi nền sản xuất toàn cầu có sự kết hợp của các công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo, Internet of Things (IoT), robot tự động, dữ liệu lớn và nhiều công nghệ tiên tiến khác. Để thúc đẩy, tạo động lực cho cá nhân, tổ chức phát huy đam mê khởi nghiệp sáng tạo, tối đa hóa năng lực, nguồn lực, cống hiến trí tuệ cho sự phát triển chung của đất nước, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế- xã hội, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã từng bước đề ra chủ trương, chính sách pháp luật, chiến lược lâu dài nhằm kiến tạo hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Từ định hướng chiến lược tại Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, đến việc thể chế hóa chủ trương của Đảng trong Luật Khoa học, Công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025 và Chính phủ cụ thể hóa thông qua Nghị quyết số 86/NQ-CP ban hành Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo. Những chủ trương, chính sách đã góp phần thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo trong hệ thống kinh tế tư nhân trở thành một động lực phát triển quan trọng của đất nước trong kỷ nguyên số.
Xây dựng hành lang pháp lý đột phá thúc đẩy phát triển đô thị và khu kinh tế đặc biệt

Xây dựng hành lang pháp lý đột phá thúc đẩy phát triển đô thị và khu kinh tế đặc biệt

Tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16, Luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/10/2026. Luật được kết cấu gồm 05 chương, 66 điều quy định các cơ chế, chính sách nhằm tạo lập hành lang pháp lý ổn định, đồng bộ, đột phá và khả thi để thúc đẩy phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, phát triển đô thị đặc biệt khác, thành phố khác và khu kinh tế đặc biệt; bảo đảm cơ sở pháp lý cho việc áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội phù hợp với điều kiện, yêu cầu phát triển và năng lực thực thi của từng địa phương; qua đó khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, tạo không gian phát triển mới, thu hút nguồn lực đầu tư chất lượng cao và hình thành các động lực tăng trưởng mới.
Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026: Bổ sung nhiều quy định mới tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn thi hành

Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026: Bổ sung nhiều quy định mới tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn thi hành

Trên cơ sở kế thừa những quy định của Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013 đã được thực tiễn chứng minh là phù hợp, Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026 đồng thời bổ sung nhiều quy định để tháo gỡ những vướng mắc, bất cập, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, đồng bộ cho công tác hòa giải ở cơ sở.
Chứng cứ điện tử trong giải quyết tranh chấp hợp đồng tại ngân hàng

Chứng cứ điện tử trong giải quyết tranh chấp hợp đồng tại ngân hàng

Chuyển đổi số trong hoạt động ngân hàng đã làm thay đổi căn bản phương thức xác lập và thực hiện các hợp đồng, giao dịch. Nhiều giao dịch được thực hiện hoàn toàn trên môi trường điện tử thông qua Internet Banking, Mobile Banking, eKYC, chữ ký điện tử, xác thực OTP và các hệ thống ngân hàng lõi (Core Banking). Khi phát sinh tranh chấp, chứng cứ không chỉ là hồ sơ giấy mà còn là dữ liệu điện tử được lưu giữ trên các hệ thống thông tin của ngân hàng và của khách hàng. Mặc dù Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2025 (Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015) và Luật Giao dịch điện tử năm 2023 đã thiết lập cơ sở pháp lý quan trọng cho việc thừa nhận dữ liệu điện tử là nguồn chứng cứ. Tuy nhiên, việc xác định giá trị chứng minh của loại chứng cứ này vẫn còn nhiều khoảng trống cần tiếp tục hoàn thiện.
Bước đổi mới trong quản lý ngân sách đáp ứng yêu cầu chính quyền địa phương hai cấp

Bước đổi mới trong quản lý ngân sách đáp ứng yêu cầu chính quyền địa phương hai cấp

Ngày 25/6/2025, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Ngân sách nhà nước năm 2025 (Luật số 89/2025/QH15) đánh dấu bước quan trọng trong tư duy lập pháp, quản lý của Nhà nước đối với hệ thống ngân sách nhà nước, đáp ứng yêu cầu tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp trên phạm vi toàn quốc. Bài viết đề cập nội dung của Luật Ngân sách nhà nước năm 2025 gắn với việc tổ chức mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, làm rõ những kết quả từ việc sửa đổi Luật phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội, tổ chức bộ máy hành chính hiện nay.
THỂ CHẾ HÓA TĂNG TRƯỞNG XANH VÀ BÀI TOÁN AN NINH NĂNG LƯỢNG QUỐC GIA: ĐỘT PHÁ CƠ CHẾ, HÀNH ĐỘNG CHIẾN LƯỢC

THỂ CHẾ HÓA TĂNG TRƯỞNG XANH VÀ BÀI TOÁN AN NINH NĂNG LƯỢNG QUỐC GIA: ĐỘT PHÁ CƠ CHẾ, HÀNH ĐỘNG CHIẾN LƯỢC

Trong cấu trúc an ninh phi truyền thống hiện đại, an ninh năng lượng đóng vai trò là “mạch máu” sống còn, quyết định sức bền kinh tế và vị thế quốc gia. Bước vào giai đoạn 2026 - 2030, trước yêu cầu bứt phá tăng trưởng GDP ở mức hai con số gắn liền với cam kết lịch sử phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, Việt Nam đứng trước bài toán vừa bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng trước biến động địa chính trị toàn cầu, vừa chủ động chuyển dịch năng lượng xanh theo chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước.
Yêu cầu đồng bộ dữ liệu trong cải cách thủ tục hành chính

Yêu cầu đồng bộ dữ liệu trong cải cách thủ tục hành chính

Theo Báo cáo số 732/BC-BTP ngày 28/8/2026 của Bộ Tư pháp, cải cách thủ tục hành chính tiếp tục được đẩy mạnh gắn với chuyển đổi số, phân cấp, phân quyền và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Kết quả thực hiện trong tháng 8/2026 cho thấy nhiều chuyển biến tích cực, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục đồng bộ dữ liệu, hoàn thiện quy trình và nâng cao hiệu quả phối hợp trong cải cách thủ tục hành chính.

Theo dõi chúng tôi trên: