Thứ hai 23/11/2026 06:04
Email: danchuphapluat@moj.gov.vn
Hotline: 024.627.397.37 - 024.62.739.735

Tăng cường cơ hội tiếp cận pháp luật của người dân, doanh nghiệp

Trên cơ sở nghiên cứu thực trạng kết quả phổ biến, giáo dục pháp luật và mục tiêu đề ra trong lĩnh vực này, bài viết tập trung vào một số nguyên nhân khách quan của những hạn chế, tồn tại và đề xuất một số giải pháp tăng cường cơ hội tiếp cận pháp luật - cơ sở nâng cao năng lực tiếp cận pháp luật của người dân, doanh nghiệp.

Tóm tắt: Bài viết bàn về một số nguyên nhân hạn chế trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và giải pháp tăng cường cơ hội tiếp cận pháp luật theo chủ trương, chính sách của Đảng, Chính phủ đang dự kiến triển khai trong giai đoạn tới.

Abstract: The article discusses some of the reasons for the limitation in legal dissemination and education and solutions to increase opportunities to access the law according to the guidelines and policies of the Party and the Government that are expected to be implemented in the coming period.

1. Dẫn đề

Chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho người dân được Đảng và Nhà nước ta đặt thành trọng tâm phát triển xã hội qua các thời kỳ cách mạng. Trên cơ sở Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nghị quyết số 50/NQ-CP ngày 20/5/2021 của Chính phủ về Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã xác định: “Tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật của công dân và doanh nghiệp. Phát triển dịch vụ pháp lý. Phát triển các thiết chế giải quyết tranh chấp ngoài Tòa án. Đẩy mạnh công tác hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa”[1]. Điểm mới chính sách về phổ biến, giáo dục pháp luật được nêu trong Nghị quyết này chính là “tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật của công dân và doanh nghiệp”.

Để cụ thể hóa chính sách này, Chính phủ đã giao Bộ Tư pháp xây dựng Đề án tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật của người dân[2] với mục tiêu hướng đến các giải pháp tạo điều kiện cho người dân nâng cao năng lực chủ động tiếp cận pháp luật, sử dụng hiệu quả các công cụ hỗ trợ, để cùng với các giải pháp hiện hành về phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao nhận thức và khả năng áp dụng pháp luật vào thực tế cuộc sống.

Trên cơ sở nghiên cứu thực trạng kết quả phổ biến, giáo dục pháp luật và mục tiêu đề ra trong lĩnh vực này, bài viết tập trung vào một số nguyên nhân khách quan của những hạn chế, tồn tại và đề xuất một số giải pháp tăng cường cơ hội tiếp cận pháp luật - cơ sở nâng cao năng lực tiếp cận pháp luật của người dân, doanh nghiệp.

2. Nguyên nhân khách quan của những hạn chế, tồn tại chưa thể khắc phục trong hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật

Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật là một trong những lĩnh vực công tác được Nhà nước xác định là trách nhiệm chính trị đối với người dân và xã hội, do đó, từ khi giành được độc lập cho đến ngày nay, Nhà nước đã quan tâm bố trí một nguồn nhân lực, vật lực lớn cho mặt công tác này. Thể chế của Đảng và Nhà nước ta về phổ biến, giáo dục pháp luật đã cơ bản được hoàn thiện. Kết quả của hoạt động này chính là nhận thức pháp luật của người dân đã được nâng lên, thể hiện ở sự ổn định và phát triển liên tục của nền kinh tế - xã hội đất nước. “Người dân ngày càng quan tâm đến quyền tiếp cận thông tin trong các lĩnh vực của đời sống, nhất là các lĩnh vực pháp luật liên quan trực tiếp đến đời sống, sinh hoạt của người dân, đồng thời tích cực chủ động nghiên cứu, tìm hiểu pháp luật để thực hiện, bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp của mình”[3].

Tuy nhiên, vẫn còn có những hạn chế, tồn tại chưa thể khắc phục trong công tác này là: Chất lượng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật chưa đồng đều, chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra trong tình hình mới; hình thức, biện pháp phổ biến, giáo dục pháp luật được đổi mới ở một số cơ quan, địa phương nhưng chưa thường xuyên, rộng khắp, chưa tạo sự chuyển biến tích cực, rõ rệt[4]… Người dân không thể nhận thức đầy đủ các quy định pháp luật[5].

Có thể thấy, những yếu tố khách quan sau đây đã và đang đặt ra cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cần có những đổi mới hơn nữa, đó là:

Thứ nhất, hệ thống pháp luật Việt Nam đã không ngừng được xây dựng và hoàn thiện. Tuy nhiên, vẫn còn đó những khiếm khuyết của hệ thống pháp luật, như tính thiếu đồng bộ, chồng chéo, mâu thuẫn, thiếu ổn định[6]. Hệ thống pháp luật được đánh giá là phức tạp, nhiều quy định còn mang tính khái quát khó áp dụng trong thực tiễn… Những nguyên nhân này dẫn đến thực trạng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật khó thông tin chính xác, đầy đủ các nội dung cần áp dụng pháp luật trong nhiều quan hệ pháp luật.

Một trong những mục tiêu (đặc điểm) mà hệ thống pháp luật hướng đến là công khai, minh bạch. Trong đó, công khai được hiểu là “không giấu giếm, bí mật mà cho mọi người cùng biết”[7] và minh bạch là “sáng rõ, rành mạch”[8]. Những đặc điểm này cũng là một trong những mục tiêu của phổ biến, giáo dục pháp luật cần hướng đến. Tuy nhiên, sự phức tạp của hệ thống pháp luật dẫn đến nhiều nội dung phổ biến pháp luật trong một lĩnh vực pháp luật được chuẩn bị sẵn hướng đến phổ biến những nội dung cơ bản và chung, khó có thể bám sát các vấn đề phát sinh từ thực tiễn, do đó, không thể giải quyết hết được các nhóm đối tượng được phổ biến. Do đó, giải pháp nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật chính là hướng đến sự “công khai”, “minh bạch” bằng khả năng dễ tiếp cận nội dung quy định pháp luật trong thời gian tới.

Thứ hai, khả năng tiếp cận thông tin pháp luật trong các trường hợp thi hành pháp luật cụ thể còn rất khó khăn. Hệ thống pháp luật hiện hành cơ bản đã được thông tin đầy đủ về các quy định pháp luật trong các văn bản pháp luật đã được ban hành (mặc dù một số văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hành lâu cũng khó tiếp cận hơn). Tuy nhiên, ngôn ngữ lập pháp thường có tính khái quát, áp dụng chung nên thường khó hiểu đối với những người dân, doanh nghiệp không có kiến thức chuyên ngành về lĩnh vực đó. Đây cũng là một trong những yếu tố làm hạn chế năng lực nhận thức pháp luật của người dân, đặc biệt là trong những hoàn cảnh chủ thể này có nhu cầu nhận thức pháp luật rất cao.

Trong điều kiện giả định là “một số người dân chưa có ý thức chủ động tìm hiểu pháp luật để nâng cao hiểu biết, kiến thức, kỹ năng sử dụng pháp luật nhằm thực hiện quyền, lợi ích hợp pháp của mình, cũng như thực hiện các nghĩa vụ theo quy định của pháp luật. Việc chủ động trang bị kiến thức pháp luật cho mình trước khi tham gia vào các quan hệ xã hội chưa được người dân chú trọng”[9], thì việc thiếu đi những cơ sở hỗ trợ người dân, doanh nghiệp sẽ tạo nên khoảng trống về nhận thức pháp luật của xã hội. Do đó, để nâng cao năng lực tiếp cận pháp luật của người dân, doanh nghiệp, trước hết, cần nâng cao các cơ hội tiếp cận pháp luật của chính đối tượng này ở những thời điểm nhu cầu pháp luật của họ cao hơn và cấp thiết hơn.

Thứ ba, các dịch vụ phổ biến, giải đáp pháp luật ở nước ta chưa được quan tâm đúng mức, chậm phát triển nên chưa đáp ứng yêu cầu của người dân, doanh nghiệp. Hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật từ phía cơ quan nhà nước thực hiện mới chỉ được quan tâm một chiều - chiều thông tin pháp luật từ phía người tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật đến người dân; còn thiếu sự đầu tư từ chiều ngược lại - dịch vụ hỗ trợ, giải đáp pháp luật theo yêu cầu của người dân. Dịch vụ này được xác định theo hai khía cạnh:

- Dịch vụ công do cơ quan nhà nước thực hiện. Đây là một trong những trách nhiệm công vụ của cơ quan nhà nước đã được luật định và đã được các cơ quan nhà nước tổ chức thực hiện. Thực tế các câu hỏi của người dân được gửi đến các cơ quan nhà nước có thẩm quyền đều được giải đáp với thời gian khá dài hoặc nhiều trường hợp hỏi - đáp trên các Trang thông tin điện tử của cơ quan nhà nước không thấy được hồi âm (trả lời qua địa chỉ email, số điện thoại đăng ký) hoặc không thể theo dõi đã được trả lời trên chính Trang thông tin điện tử đó.

- Dịch vụ bổ trợ tư pháp đã và đang phát triển, cung cấp một công cụ phổ biến, giải đáp pháp luật nhanh, kịp thời, khắc phục rất hiệu quả những hạn chế đã nếu trong dịch vụ công đã nêu ở trên, song không phải chủ thể nào cũng có khả năng tiếp cận, do giới hạn về đối tượng được trợ giúp (theo Luật Trợ giúp pháp lý), giới hạn về phạm vi hoạt động (không thể tiếp cận chủ thể trợ giúp) hoặc yêu cầu trả phí (luật sư, tư vấn pháp luật tư nhân) chưa phải đã phù hợp với ý thức miễn phí pháp luật của người dân và kể cả nhiều doanh nghiệp ở những khu vực chưa phát triển.

Do đó, việc nghiên cứu cải thiện, phát triển những dịch vụ hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tiếp cận pháp luật trong giai đoạn hiện nay cũng là yêu cầu cần thiết của lĩnh vực công tác này.

Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ thông tin, các phương tiện kỹ thuật số, thiết bị hiện đại trong các công tác này chưa được đầu tư tương xứng đáp ứng yêu cầu thực tiễn hiện nay.

Thứ tư, ý thức tùy tiện áp dụng pháp luật của một bộ phận công chức, chủ thể quản lý nhà nước vẫn còn diễn ra ở một số nơi, làm ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý thượng tôn pháp luật từ phía người dân, doanh nghiệp.

Một số cơ quan, chủ thể có thẩm quyền, có trách nhiệm chưa thực sự quan tâm sát sao và chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc triển khai các nhiệm vụ nhằm bảo đảm cho người dân tiếp cận pháp luật được kịp thời, đầy đủ, chủ động hỗ trợ, tạo điều kiện cho người dân tiếp cận pháp luật để thực hiện quyền, lợi ích; đội ngũ công chức làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật còn mỏng, một số cán bộ, công chức chưa tích cực phổ biến, giáo dục pháp luật cho người dân[10]… Do đó, trong thời gian tới, việc nâng cao ý thức công vụ cũng là một trong các giải pháp quan trọng góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người dân và cũng là yêu cầu tăng cường năng lực tự nhận thức pháp luật cho công chức, người dân, doanh nghiệp.

3. Phương hướng tăng cường cơ hội cơ hội tiếp cận pháp luật của người dân, doanh nghiệp

Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 tại Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03/6/2020 của Thủ tướng Chính phủ xác định tầm nhìn chuyển đổi toàn diện Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số đã xác định “xã hội số giúp người dân bình đẳng về cơ hội tiếp cận dịch vụ, đào tạo, tri thức, thu hẹp khoảng cách phát triển, giảm bất bình đẳng”[11]. Trên cơ sở Quyết định 25/2021/QĐ-TTg ngày 22/7/2021 của Thủ tướng Chính phủ quy định về xã, phường, thị trấn đạt chuẩn tiếp cận pháp luật tại tiêu chí 2 Điều 3 đã xác định 6 về tiếp cận thông tin, phổ biến, giáo dục pháp luật tại cấp xã là:

“a) Chỉ tiêu 1: Công khai các thông tin kịp thời, chính xác, đầy đủ theo đúng quy định pháp luật về tiếp cận thông tin và thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn;

b) Chỉ tiêu 2: Cung cấp thông tin theo yêu cầu kịp thời, chính xác, đầy đủ theo đúng quy định pháp luật về tiếp cận thông tin;

c) Chỉ tiêu 3: Ban hành và tổ chức thực hiện kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật hàng năm theo đúng quy định pháp luật về phổ biến, giáo dục pháp luật;

d) Chỉ tiêu 4: Triển khai các hình thức, mô hình thông tin, phổ biến, giáo dục pháp luật hiệu quả tại cơ sở;

đ) Chỉ tiêu 5: Tổ chức bồi dưỡng, tập huấn kiến thức, kỹ năng phổ biến, giáo dục pháp luật cho tuyên truyền viên pháp luật theo đúng quy định pháp luật về phổ biến, giáo dục pháp luật;

e) Chỉ tiêu 6: Bảo đảm kinh phí, cơ sở vật chất, phương tiện để thực hiện nhiệm vụ phổ biến, giáo dục pháp luật theo đúng quy định pháp luật về phổ biến, giáo dục pháp luật”.

Với những định hướng của Nhà nước đã nêu ở trên, trong thời gian tới, việc tăng cường cơ hội cơ hội tiếp cận pháp luật của người dân, doanh nghiệp cần hướng đến các giải pháp sau:

Một là, đẩy nhanh tiến độ xây dựng Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số. Các cơ quan nhà nước chú trọng phân bổ nguồn nhân lực, vật lực cho các hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật trực tuyến 24/7; phối hợp với các nhà cung cấp mạng điện thoại di động, internet và các bên cung cấp dịch vụ kỹ thuật số tốt để phát triển các dịch vụ hỗ trợ, giải đáp, phổ biến, giáo dục pháp luật nhanh và đầy đủ đến người dân.

Thực hiện chuyển đổi số xây dựng cơ sở dữ liệu văn bản quy phạm pháp luật gắn với các nội dung phổ biến, giáo dục pháp luật để đáp ứng yêu cầu của người dân trong điều kiện mới; có các dữ liệu thông tin, xác định rõ trách nhiệm của bộ, ngành, địa phương trong cập nhật, quản lý công tác tiếp cận pháp luật[12]. Phát triển nền tảng tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý, giải đáp pháp luật từ xa[13].

Hai là, nghiên cứu phân định hợp lý nội hàm các nội dung phổ biến, giáo dục, tuyên truyền, giải đáp, trả lời pháp luật… và nghiên cứu từng bước phân công trách nhiệm thực hiện đối với các cơ quan nhà nước đối với các nội dung cụ thể, tránh đồng nhất, giao chung các nội dung trong nội hàm phổ biến, giáo dục pháp luật hiện nay. Đồng thời, nâng cao trách nhiệm của cán bộ, công chức thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, đạo đức công vụ trong thực hiện quản lý nhà nước, góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật và ý thức tự nâng cao năng lực tiếp cận pháp luật của người dân, doanh nghiệp.

Ba là, nội dung trong các giải pháp nâng cao cơ hội tiếp cận pháp luật của người dân, doanh nghiệp cần đặt trong tương quan hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật và thông tin pháp luật hiện nay. Trong đó, tác giả kiến nghị giải pháp trọng tâm cần tập trung giải đáp các tình huống pháp luật thực tiễn. Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật chính là hướng đến sự “công khai”, “minh bạch” bằng khả năng dễ tiếp cận nội dung quy định pháp luật trong thời gian tới. Tác giả đề xuất cần xây dựng các bộ giải đáp pháp luật của những tình huống thực tế - đó là những tình huống mà người dân, doanh nghiệp gặp phải trong quá trình sinh sống, kinh doanh và có thể giải đáp ngay các thông tin pháp luật gặp phải. Đồng thời, cần chú ý đến các giải pháp hướng đến các nhóm đối tượng yếu thế trong xã hội…

Bốn là, tăng cường trách nhiệm, vai trò của các dịch vụ pháp lý tư nhân, các hiệp hội xã hội với sự phân bổ/hỗ trợ kinh phí từ phía Nhà nước để góp phần đưa pháp luật đến các nhóm đối tượng đặc thù trong xã hội. Chú trọng tổ chức các phiên tuyên truyền, phổ biến pháp luật theo chuyên đề cho doanh nghiệp, người lao động và xây dựng các đầu mối hỗ trợ pháp luật trực tiếp.

ThS. Hồ Thị Thu Hiền
Khoa Lý luận chính trị, Trường Đại học Sư phạm Thể dục Thể thao Hà Nội


[1]. Điểm 10 Mục II Nghị quyết số 50/NQ-CP ngày 20/5/2021 của Chính phủ về Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.

[2]. Xem thêm: Lê Sơn (2022), Tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật của người dân, nguồn: https://baochinhphu.vn/tang-cuong-nang-luc-tiep-can-phap-luat-cua-nguoi-dan-102220506181407127.htm, truy cập ngày 10/5/2022.

[3]. Xem thêm: Lê Sơn (2022), Tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật của người dân, nguồn: https://baochinhphu.vn/tang-cuong-nang-luc-tiep-can-phap-luat-cua-nguoi-dan-102220506181407127.htm, truy cập ngày 10/5/2022.

[4]. Báo cáo số 01/BC-BTP ngày 01/01/2020 của Bộ Tư pháp tổng kết công tác tư pháp năm 2019 và phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp công tác năm 2020, tr. 19.

[5]. Xem thêm: Lê Sơn (2022), Tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật của người dân, nguồn: https://baochinhphu.vn/tang-cuong-nang-luc-tiep-can-phap-luat-cua-nguoi-dan-102220506181407127.htm, truy cập ngày 10/5/2022.

[6]. PGS.TS. Đinh Dũng Sỹ (2020), Hệ thống pháp luật Việt Nam trong tiến trình đổi mới và phát triển đất nước, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp số 01 (401), tháng 01/2020, nguồn: http://www.lapphap.vn/Pages/TinTuc/210462/He-thong-phap-luat-Viet-Nam-trong-tien-trinh-doi-moi-va-phat-trien-dat-nuoc.html, truy cập ngày 25/4/2022.

[7]. Nguyễn Như Ý (chủ biên), Đại từ điển Tiếng Việt, Nxb. Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, 2007, tr. 346.

[8]. Nguyễn Như Ý (chủ biên), Đại từ điển Tiếng Việt, Nxb. Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, 2007, tr.1037.

[9]. Xem thêm: Lê Sơn (2022), Tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật của người dân, nguồn: https://baochinhphu.vn/tang-cuong-nang-luc-tiep-can-phap-luat-cua-nguoi-dan-102220506181407127.htm, truy cập ngày 10/5/2022.

[10]. Xem thêm: Lê Sơn (2022), Tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật của người dân, nguồn: https://baochinhphu.vn/tang-cuong-nang-luc-tiep-can-phap-luat-cua-nguoi-dan-102220506181407127.htm, truy cập ngày 10/5/2022.

[11]. Xem: Cục Tin học hóa, Bộ Thông tin và Truyền thông, Giải pháp chuyển đổi số trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, Số chuyên đề Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật giai đoạn 2017 - 2021, tr.89.

[12]. Xem thêm: Lê Sơn (2022), Tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật của người dân, nguồn: https://baochinhphu.vn/tang-cuong-nang-luc-tiep-can-phap-luat-cua-nguoi-dan-102220506181407127.htm, truy cập ngày 10/5/2022.

[13]. Xem: Cục Tin học hóa, Bộ Thông tin và Truyền thông, Giải pháp chuyển đổi số trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, Số chuyên đề Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật giai đoạn 2017 - 2021, tr.93.

Bài liên quan

Tin bài có thể bạn quan tâm

Hợp đồng lưu trữ tế bào gốc: Những khoảng trống pháp lý cần được nhận diện

Hợp đồng lưu trữ tế bào gốc: Những khoảng trống pháp lý cần được nhận diện

Hợp đồng lưu trữ tế bào gốc đặt ra nhiều vấn đề pháp lý đặc thù khi quyền của người ký hợp đồng không đồng nhất với quyền nhân thân của người có mẫu sinh học. Việc xác định chủ thể có quyền quyết định đối với mẫu, trách nhiệm của ngân hàng mô và hậu quả pháp lý khi hợp đồng chấm dứt đòi hỏi một cơ chế điều chỉnh phù hợp, nhằm bảo đảm hài hòa quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.
10 điểm mới nổi bật của Luật Thủ đô năm 2026

10 điểm mới nổi bật của Luật Thủ đô năm 2026

Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 là cơ sở pháp lý quan trọng trong công cuộc xây dựng, phát triển và bảo vệ Thủ đô Hà Nội. Luật bổ sung nhiều cơ chế, chính sách mang tính đột phá, giúp Thành phố có thêm quyền tự chủ trong hoạt động quản lý, điều hành và phát triển.
Sửa đổi, bổ sung, tạm đình chỉ, đình chỉ, thu hồi, bãi bỏ, hủy bỏ quyết định hành chính - Thực trạng pháp luật và định hướng hoàn thiện

Sửa đổi, bổ sung, tạm đình chỉ, đình chỉ, thu hồi, bãi bỏ, hủy bỏ quyết định hành chính - Thực trạng pháp luật và định hướng hoàn thiện

Tóm tắt: Quyết định hành chính tác động trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; do đó, cơ chế xử lý đối với những quyết định không còn phù hợp, trái pháp luật hoặc không còn khả năng thực hiện có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm tính hợp pháp, hiệu lực, hiệu quả của quản lý hành chính nhà nước. Các biện pháp sửa đổi, bổ sung, tạm đình chỉ, đình chỉ, thu hồi, bãi bỏ, hủy bỏ là phương thức tự kiểm tra, tự điều chỉnh và “tự sửa sai” (self-correction) của nền hành chính, đồng thời, góp phần kiểm soát quyền lực và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể. Trên cơ sở phân tích pháp luật Việt Nam và kinh nghiệm của một số quốc gia, nghiên cứu chỉ ra những bất cập về căn cứ, thẩm quyền, trình tự, thủ tục và hậu quả pháp lý của các biện pháp này, từ đó, đề xuất hướng hoàn thiện pháp luật nhằm xây dựng cơ chế xử lý thống nhất, minh bạch, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu xây dựng nền hành chính hiện đại.
Thi hành và các biện pháp bảo đảm thi hành quyết định hành chính - Thực trạng và một số vấn đề đặt ra

Thi hành và các biện pháp bảo đảm thi hành quyết định hành chính - Thực trạng và một số vấn đề đặt ra

Tóm tắt: Quyết định hành chính là công cụ pháp lý quan trọng để cơ quan hành chính nhà nước thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong các lĩnh vực của đời sống xã hội. Tuy nhiên, hiệu lực và hiệu quả của quyết định hành chính không chỉ phụ thuộc vào việc ban hành đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục, mà còn phụ thuộc vào việc tổ chức thi hành quyết định đó trên thực tế. Thực tiễn thi hành quyết định hành chính ở Việt Nam cho thấy, còn tồn tại nhiều khó khăn, vướng mắc như chậm thi hành hoặc thi hành không đầy đủ quyết định hành chính, cơ chế bảo đảm thi hành và cưỡng chế hành chính chưa thực sự hiệu quả, các quy định pháp luật về thi hành quyết định hành chính còn phân tán, thiếu thống nhất. Nghiên cứu phân tích một số vấn đề lý luận về thi hành quyết định hành chính, các biện pháp bảo đảm thi hành, đồng thời, đánh giá thực trạng quy định của pháp luật, thực tiễn thực hiện pháp luật về thi hành quyết định hành chính và các biện pháp bảo đảm thi hành quyết định hành chính ở Việt Nam. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành quyết định hành chính trong thời gian tới.
Vướng mắc khi áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Vướng mắc khi áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung các năm 2017, 2025 (Bộ luật Hình sự) quy định mở về việc Tòa án có thể coi các tình tiết khác là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và phải ghi rõ lý do giảm nhẹ trong bản án. Quy định này có ý nghĩa quan trọng, tạo điều kiện cho cơ quan tiến hành tố tụng đánh giá toàn diện nhân thân người phạm tội và những tình tiết đặc thù của từng vụ án nhằm bảo đảm việc cá thể hóa trách nhiệm hình sự và hình phạt. Để hướng dẫn áp dụng thống nhất, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP ngày 30/9/2025, trong đó Điều 3 hướng dẫn một số tình tiết có thể được coi là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.
Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong đấu giá tài sản

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong đấu giá tài sản

Trước yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn và tăng cường tính công khai, minh bạch của hoạt động đấu giá tài sản, dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) (dự thảo Luật) đang được Quốc hội khóa XVI cho ý kiến và xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 2 theo hướng đẩy đẩy mạnh thực hiện chủ trương phân cấp, phân quyền, gắn với nhiệm vụ triển khai xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số. Những định hướng này nhằm tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, ổn định để thúc đẩy hoạt động đấu giá tài sản theo hướng chuyên môn hóa, chuyên nghiệp hóa.
Chỉ số hạnh phúc – Thước đo chất lượng sống và hiệu quả quản trị đô thị Hà Nội

Chỉ số hạnh phúc – Thước đo chất lượng sống và hiệu quả quản trị đô thị Hà Nội

Trong giai đoạn 2026 - 2030, thành phố Hà Nội sẽ thực hiện khảo sát, đo lường Chỉ số hạnh phúc của người dân Thủ đô Hà Nội (HHI). Thông qua 05 trụ cột với 50 tiêu chí, HHI hướng đến đo lường kết quả phát triển của Thủ đô từ góc nhìn của người dân, phản ánh mức độ người dân thực tế tiếp cận, thụ hưởng, cảm nhận về sự an toàn, tin tưởng, tham gia và đánh giá chất lượng cuộc sống.
Đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho người lao động trong tình hình mới

Đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho người lao động trong tình hình mới

Đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng thiết thực, dễ tiếp cận, gắn với quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động là yêu cầu đặt ra trong bối cảnh quan hệ lao động có nhiều thay đổi, chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ. Đề án "Đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật đến công nhân, viên chức, lao động trong tình hình mới" của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam xác định nhiều nhiệm vụ, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác này trong toàn hệ thống Công đoàn.
Định danh địa điểm: Bước chuyển quan trọng trong hiện thực hóa chủ trương quản trị hiện đại về đất đai

Định danh địa điểm: Bước chuyển quan trọng trong hiện thực hóa chủ trương quản trị hiện đại về đất đai

Ngày 19/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 326/2026/NĐ-CP quy định về định danh địa điểm, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong việc thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng về chuyển đổi số quốc gia, hiện đại hóa quản lý đất đai, số hóa dữ liệu trên hệ thống quản lý của Nhà nước. Đây là bước đi mang tầm chiến lược, lấy dữ liệu làm nền tảng, người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Nghị định số 326/2026/NĐ-CP gồm 04 chương với 18 điều, thiết lập một khung khổ pháp lý đồng bộ, toàn diện cho việc định danh các địa điểm cụ thể trên toàn lãnh thổ quốc gia. Nghị định đã chứa đựng nhiều điểm mới có tính đột phá về tư duy lập pháp và tư duy quản trị hiện đại.
Chăm lo sức khỏe và bảo đảm an sinh cho người dân Thủ đô

Chăm lo sức khỏe và bảo đảm an sinh cho người dân Thủ đô

Với định hướng xây dựng Thủ đô phát triển hiện đại, văn minh, có chất lượng sống ngày càng cao, Luật Thủ đô năm 2026 đã dành 01 điều riêng quy định về những cơ chế, chính sách trong lĩnh vực y tế và an sinh xã hội (Điều 17). Với các quy định tại Điều 17 của Luật đã tạo cơ sở pháp lý để Hà Nội chủ động hơn trong việc tổ chức các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ người dân và từng bước hoàn thiện mạng lưới an sinh xã hội theo hướng toàn diện, bền vững.
Cơ chế thí điểm chính sách mới: Không gian để Hà Nội kiểm nghiệm và hoàn thiện pháp luật

Cơ chế thí điểm chính sách mới: Không gian để Hà Nội kiểm nghiệm và hoàn thiện pháp luật

Luật Thủ đô năm 2026 dành một cơ chế riêng cho Hà Nội trong việc thí điểm các cơ chế, chính sách mới, qua đó tạo thêm không gian để thành phố chủ động xử lý những vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Tuy nhiên, quyền thí điểm không phải là quyền "làm khác" không giới hạn, mà được đặt trong khuôn khổ pháp lý với những yêu cầu cụ thể về phạm vi, thời gian, đánh giá tác động, kiểm soát rủi ro và trách nhiệm của cơ quan thực hiện.
Phổ biến, giáo dục pháp luật là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị

Phổ biến, giáo dục pháp luật là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị

Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 được ban hành với nhiều điểm mới nhằm khắc phục những khó khăn, vướng mắc của Luật hiện hành; đổi mới hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; bảo đảm quyền tiếp cận pháp luật, quyền tham gia góp ý, phản ánh, kiến nghị về chính sách, pháp luật; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo; đồng thời góp phần xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo trong kỷ nguyên số

Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo trong kỷ nguyên số

Chủ trương khởi nghiệp sáng tạo tại Việt Nam được Đảng và Nhà nước nhận thức, định hướng trong sự phát triển mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư khi nền sản xuất toàn cầu có sự kết hợp của các công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo, Internet of Things (IoT), robot tự động, dữ liệu lớn và nhiều công nghệ tiên tiến khác. Để thúc đẩy, tạo động lực cho cá nhân, tổ chức phát huy đam mê khởi nghiệp sáng tạo, tối đa hóa năng lực, nguồn lực, cống hiến trí tuệ cho sự phát triển chung của đất nước, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế- xã hội, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã từng bước đề ra chủ trương, chính sách pháp luật, chiến lược lâu dài nhằm kiến tạo hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Từ định hướng chiến lược tại Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, đến việc thể chế hóa chủ trương của Đảng trong Luật Khoa học, Công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025 và Chính phủ cụ thể hóa thông qua Nghị quyết số 86/NQ-CP ban hành Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo. Những chủ trương, chính sách đã góp phần thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo trong hệ thống kinh tế tư nhân trở thành một động lực phát triển quan trọng của đất nước trong kỷ nguyên số.
Xây dựng hành lang pháp lý đột phá thúc đẩy phát triển đô thị và khu kinh tế đặc biệt

Xây dựng hành lang pháp lý đột phá thúc đẩy phát triển đô thị và khu kinh tế đặc biệt

Tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16, Luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/10/2026. Luật được kết cấu gồm 05 chương, 66 điều quy định các cơ chế, chính sách nhằm tạo lập hành lang pháp lý ổn định, đồng bộ, đột phá và khả thi để thúc đẩy phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, phát triển đô thị đặc biệt khác, thành phố khác và khu kinh tế đặc biệt; bảo đảm cơ sở pháp lý cho việc áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội phù hợp với điều kiện, yêu cầu phát triển và năng lực thực thi của từng địa phương; qua đó khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, tạo không gian phát triển mới, thu hút nguồn lực đầu tư chất lượng cao và hình thành các động lực tăng trưởng mới.
Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026: Bổ sung nhiều quy định mới tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn thi hành

Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026: Bổ sung nhiều quy định mới tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn thi hành

Trên cơ sở kế thừa những quy định của Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013 đã được thực tiễn chứng minh là phù hợp, Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026 đồng thời bổ sung nhiều quy định để tháo gỡ những vướng mắc, bất cập, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, đồng bộ cho công tác hòa giải ở cơ sở.

Theo dõi chúng tôi trên: